Posts RSS Comments RSS 65 Posts and 39 Comments till now

Archive for the 'piramidy' Category

Piramida Łamana

Łamana Piramida Snofru – piramida w Dahszur w Egipcie, wybudowana przez władcę starożytnego Egiptu Snorfu z IV dynastii. W czasach Snofru nazywana była “Ta-z-południa-która-jawi-się-błyszczącą”. Jest jedyną znaną piramidą łamaną.

Piramidę tą zwie się również Południową, Romboidalną, Złamaną, Pochyłą, Stępioną, Zgiętą i Fałszywą. Wszystkie nazwy oddają stan faktyczny obiektu z wyjątkiem romboidalnej, która nie ma uzasadnienia geometrycznego.

Długość boku tej piramidy wynosi 189 m,a wysokość - 102 m [1].

Jej cechą charakterystyczną jest kąt nachylenia jej boków, mniej więcej w połowie wysokości zmienia się z 54°27′ na 43°21′. Układ warstw jest niemal dokładnie poziomy, a spoiny zachowanej w znacznym stopniu licówki idealnie przylegające.

Ciekawą jej cechą jest jej “dwoistość”. Posiada dwa wejścia, dwa korytarze prowadzą do dwu zespołów pomieszczeń i dwu komór grobowych oraz dwa kąty nachylenia boków. Jedno wejście znajduje sie na środku północnego boku na wysokości 12 m, drugie – na zachodniej ścianie na wysokości 33 m.

Dolne wejście wiedzie korytarzem do komory grobowej położonej na głębokości 22,5 m poniżej poziomu gruntu, obejmującej przedsionek w kształcie szybu o wysokości 12,6 m, komorę o sklepieniu wspornikowym o rozmiarach 5 m x 6,3 m x 17,2 m [2], zakończonej kominem o wysokości 15,3 m.

Górne wejście prowadzi wąskim i ciasnym korytarzem o długości 87,7 m, posiadającym zapadnie, do górnej komory grobowej, również o sklepieniu wspornikowym i rozmiarach 8 m x 5,3 m x 16,5m [2]. Później wykuto jeszcze jeden korytarz o długości 18,8 m łączący prowadzące do górnej komory przejście ze sklepieniem komory dolnej. Prawdopodobnie górna komora stanowiła grób południowy, dolna zaś właściwą komorę grobową.

O tym, kto wybudował piramidę, świadczą imiona budowniczego wypisane czerwoną ochrą na jednej z płyt komory grobowej i na płycie zewnętrznej okładziny.

Większość zewnętrznej, wapiennej okładziny jest zachowana, podobnie jak cała piramida, która, oprócz obiektów w Gizie, należy do najlepiej zachowanych piramid egipskich.

Istnieją dwie koncepcje tłumaczące jej kształt:

  • Wygląd jej miał być pierwotnie inny. Przyczyną zmiany było pękanie ścian wewnętrznych i lica piramidy, spowodowane najprawdopodobniej osiadaniem mało stabilnego gruntu. Jej pierwotna wysokość miała wynosić 132 m (Schneider, Kwiatkowski, Lipińska).
  • Wygląd jej był świadomym założeniem architektonicznym, a dwa różne kąty nachylenia stoków potwierdzają zasadę „dwoistości”(Jacq).

Do jej boku przylegała kaplica grobowa, stanowiąca pierwowzór późniejszych świątyń górnych, ze stołem ofiarnym i dwoma wapiennymi stelami,. W pewnym oddaleniu znajdowała się świątynia dolna, będąca pierwszą znana świątynią dolną, która pokryta była licznymi reliefami i posągami władcy nadnaturalnej wielkości. Z dwóch stel do naszych czasów zachowała się tylko jedna, ukazująca władcę w jubileuszowym stroju ceremonialnym i Podwójnej Koronie, siedzącego na tronie.

W obrębie kręgu grobowego znalazła się jedna mała piramida satelitarna, położona w narożniku muru otaczającego Piramidę Łamaną, z ulokowaną przed jej wejściem niewielką kaplicą do składania ofiar. Pierwotnie piramida satelitarna miała wysokość 33 m, obecnie – ok. 21 m, a jej bok ma ok. 53 m długości u podstawy.

Piramida Tetiego

Piramida Tetiego – piramida zbudowana przez Tetiego, władcę starożytnego Egiptu z VI dynastii. Jej nazwa własna brzmiała: „Niezmienne są miejsca Tetiego”.

Znajduje się ona w północnej Sakkarze, na północny wschód od piramid Dżesera i Userkafa. Pierwotna jej wysokość wynosiła 52,5 m, długość boku – 78,8 m, a kąt nachylenia – 53°13′. Rdzeń piramidy składa się z 5 stopni. Do wnętrza piramidy można się dostać przez kaplicę wejściową przy północnym brzegu piramidy. System komór został zbudowany na wzór piramidy Dżedkare i Unisa. Od wejścia biegnie korytarz schodzący w dół o długości 17 m. Następnie znajdują się: komora przechodnia, poziomy korytarz o długości 25 m z zapadniami, przedsionek z serdabem (zawierającym 3 głębokie nisze) po wschodniej stronie, który przechodzi w komorę grobową o długościach boku 3,5 m x 7,9 m, zwieńczoną dwuspadowym stropem. Koniec korytarza, przedsionek i komora grobowa pokryte są Tekstami Piramid, jeden wers znajduje się także na bazaltowym sarkofagu, położonym w pobliżu zachodniej ściany komory grobowej. Sarkofag nigdy nie został dokończony. Na podłodze komory grobowej archeolodzy odkryli resztki mumii władcy (ramię i bark). Przed sarkofagiem, bliżej ściany południowej znajdował się prostokątny szyb o głębokości do 1 m, będącym pomieszczeniem na wazy kanopskie władcy.

Świątynia grobowa obejmuje:

  • westybul ze sklepieniem ozdobionym gwiazdami,
  • otwarty dziedziniec z obejściem z 18 filarami wykonanymi różowego granitu oraz magazynami ze stołami ofiarnymi,
  • poprzeczny korytarz,
  • świątynię kultu zmarłych z 5 niszami i sanktuariami ozdobionymi reliefami,
  • pomieszczenia dla kapłanów i magazyny na ofiary.

Niewielka piramida kultowa znajdowała się na południowy wschód od głównej piramidy i miała swój własny mur odgradzający. Jej wysokość i długość boku były takie same i wynosiły 15,7 m, a kąt nachylenia ścian – 63°.

Na zewnątrz kompleksu grobowego znajdują sie małe zespoły grobowe żon Tetiego, Iput i Chuit, oraz mastaby jego wezyrów Mereruki i Kagemni.

Zespół grobowy, podobnie jak i inne piramidy, był już w starożytności traktowany jako kamieniołom i źródło materiałów budowlanych. Doprowadziło to do zawalenia sie ścian pomieszczeń wewnętrznych i dewastacji całego kompleksu.

Piramida Senusereta II

Piramida Senusereta II – piramida władcy starożytnego Egiptu Senuserete II, z okresu Średniego Państwa, z XII dynastii. Położona jest na skraju oazy Fajum, około 3 kilometry na północ od współczesnej arabskiej wioski El-Lahun.

Kompleks grobowy Senusereta II składa się z:

  • piramidy właściwej
  • muru zewnętrznego z suszonej cegły mułowej, otaczającego cały kompleks
  • muru wewnętrznego, kamiennego, otaczającego jedynie piramidę władcy
  • małej piramidy satelitarnej, zbudowanej z suszonej cegły mułowej, położonej przy północno-wschodnim narożniku piramidy władcy, będącej grobowcem prawdopodobnie jednej z żon lub córek władcy
  • czterech grobów szybowych, położonych po południowej stronie piramidy pomiędzy murami, ceglanym i kamiennym

Piramida powstała wokół skalnego, naturalnego rdzenia o wysokości około 12 metrów. Na tej podstawie zbudowano kwadratowy szkielet z kamiennych ścian oporowych, podzielono go dwoma murami z potężnych bloków wapienia, a wolne przestrzenie w ten sposób wydzielone wypełniono suszonymi cegłami mułowymi. Całość wykończono, stosując także cegły mułowe. Zewnętrzne powierzchnie bocznych ścian pokryto okładziną z najwyższej jakości wapienia. Jej pierwotna wysokość wynosiła 48 metrów, a długość boku podstawy 106 metrów. W starożytności nazywała się “Mocny jest Senuseret”. Współcześnie piramida ta jest całkowicie zrujnowana, przypominając niewielką stertę kamieni i gruzu. Wejście do niej znajduje się (nietypowo) po jej południowej stronie pod posadzką grobowca jednej z księżniczek, córek władcy. Od wejścia wiedzie korytarz do pionowego szybu o głębokości 25 metrów. Od szybu prowadzi dalej w głąb korytarz wykuty na głębokości 12 merów. Wiedzie on kręto pod górę, docierając do granitowej komory grobowej. Komora grobowa o wymiarach 3 m wysokości x 5 m długości x 3 m szerokości wykuta została w pojedynczym bloku czerwonego granitu o wadze około 100 ton i została wsunięta w skalne podłoże na głębokość 12 metrów. Nad nią wzniesiono piramidę władcy. W komorze grobowej znajduje się sarkofag z różowego granitu, usytuowany w jej zachodniej stronie. Ciekawostką jest fakt, że szyb (jedyny znany współcześnie), który prowadzi do komory grobowej jest o 48 cm węższy od sarkofagu. Prawdopodobnie istnieje więc inny, którym wniesiono go do wnętrza piramidy. Wejście do piramidy odkrył w 1889 roku William Flinders Petrie. Na podstawie starożytnych “graffiti”, odczytanych z resztek pozostałości wapiennej okładziny, wysnuto wnioski, że piramida Senusereta II już w starożytności była używana jako kamieniołom w czasach Ramzesa II. W czasie prac wykopaliskowych, prowadzonych tu na początku XX wieku n.e., w jednym z szybów grobowych, należącym do księżniczki Sithathoriunet, leżącym w sąsiedztwie piramidy władcy, odkryto wspaniałe okazy biżuterii z czasów Średniego Państwa, a w samej komorze grobowej władcy znaleziono królewski ureusz - kobrę, symbol władzy królewskiej, wykonaną ze złota, lapis-lazuli i karneolu.

Piramida Sahure

Piramida Sahure – piramida władcy starożytnego Egiptu z V dynastii, Sahurego, położona na nekropoli w Abusir.

Była prawdopodobnie pierwszą piramidą wybudowaną w Abusir. Ze wszystkich piramid władców V dynastii jest najdalej na północ położoną piramidą (oprócz jednej niedokończonej). Znaczenie kompleksu grobowego Sahure jest tym większe, że zachowały się w nim nim liczne znakomite reliefy pozwalające odtworzyć różne aspekty panowania tego władcy i życia Egipcjan w tamtych czasach.

Piramida pierwotnie miała 48 m wysokości, długość jej boku wynosiła 78,5 m, a kąt nachylenia ścian – 50°30′. Rdzeń jej stanowiły pionowe warstwy kamienne z miejscowego wapienia. Okładzina wewnętrzna komory grobowej i ściany pokryte reliefami są z wapienia z Tury. Również okładzina zewnętrzna jest zbudowana z tego materiału, choć do czasów współczesnych zachowało się tylko kilka jej fragmentów. Od wejścia prowadzi korytarz, który zawalony jest niemal całkowicie blokami oderwanymi od stropu. Pierwszy odcinek korytarza prowadzi skośnie pod kątem 27° w dół, a następnie przechodzi w część poziomą zakończoną granitową przegrodą. Za nią znowu zaczyna łagodnie schodzić w dół i kończy się w podłużnej komorze grobowej. Słaba jakość wykonania piramidy, ukryta pierwotnie za zewnętrzną okładziną, oraz potraktowanie piramidy w późniejszych czasach jako źródła materiału budowlanego spowodowały, że obecnie piramida jest bardzo zniszczona.

Od niedbale zbudowanej piramidy znacznie różni się bogato zdobiona świątynia grobowa. Obejmuje ona:

  • przedsionek,
  • obejście z reliefem przedstawiającym polowanie, łowienie ptaków i ryb, prowadzenie zwierząt ofiarnych,
  • dziedziniec ofiarny z alabastrowym ołtarzem i bazaltową posadzką,
  • obejście dziedzińca ze stropem ozdobionym gwiazdami, reliefami na ścianach przedstawiającymi następcę Sahurego, Neferirkare I, oraz zwycięstwa Sahurego nad Azjatami i Libijczykami, o kolumnach zwieńczonych kapitelami ozdobionymi liśćmi palmowymi,
  • poprzeczny korytarz, na której wschodniej ścianie zachowały się przedstawienia wyprawy morskiej i statków pełnomorskich Egipcjan, a na zachodniej – przedstawienia bogów,
  • sala z pięcioma niszami, w których stały posągi, które się jednak do naszych czasów nie zachowały,
  • sanktuarium o rozmiarach 5,2 m x 3,6 m.

W kompleksie grobowym znajduje się również mniejsza piramida kultowa, pierwotnie o wysokości 11,6 m, długości boku 15,7 m i kącie nachylenia ścian 56°.

Na wschód biegnie rampa łącząca kompleks ze świątynią dolną, będącą najlepiej zachowaną świątynią tego rodzaju po świątyni Chefrena. Była zbudowana na osi północ – południe. Do wnętrza prowadzą dwa wejścia: południowe i wschodnie. Wschodnie wejście ozdobione jest ośmioma kolumnami z różowego granitu, podczas gdy południowy portyk świątyni ma ich jeszcze cztery. Świątynia ma bazaltową posadzkę, dekorowane reliefami ściany i pokryty gwiazdami sufit. Oba wejścia prowadzą do głównego pomieszczenia, w którego zachodniej ścianie znajduje się wyjście na rampę.

Piramida Unisa

Piramida Unisa – piramida władcy starożytnego Egiptu Unisa, ostatniego z władców V dynastii. Położona jest na nekropoli w Sakkarze.

Cały kompleks grobowy Unisa składa się (typowo dla tego okresu) ze:

  • świątyni dolnej,
  • wstępującej drogi procesyjnej (rampy),
  • świątyni grobowej (górnej)
  • małej piramidy kultowej, położonej w południowo – wschodniej części kompleksu, oraz
  • piramidy właściwej.

Piramida Unisa jest najmniejszą spośród sakkaryjskich piramid, a nawet wszystkich piramid władców Starego Państwa. Nazywała się Nefer-isut-Unis czyli „Piękne (doskonałe ) są miejsca Unisa”. Jej pierwotna wysokość wynosiła około 42 - 43 m, długość boku jej kwadratowej podstawy - 57 m, a kąt nachylenia 56 °. Współcześnie jej wysokość wynosi tylko ok. 19 - 20 m. Wejście do niej jest w ścianie północnej. Od wejścia schodzi w dół korytarz o długości 14,4 m docierający do komory przechodniej, który następnie biegnie poziomo na odcinku 14,1 m (na tym odcinku 3 zapadnie) i kończy się się przedsionkiem o wymiarach 3,8 m x 3,1 m. Z przedsionka można wyjść w kierunku wschodnim do magazynu, w zachodnim zaś do komory grobowej. Komora grobowa ma wymiary 3,1 m x 7,3 m oraz posiada obłożenie alabastrowe i dwuspadowy strop ozdobiony gwiazdami. Pod tylną ścianą komory grobowej znajduje się czarny, bazaltowy sarkofag. W chwili odkrycia był on pusty. Na zewnątrz piramidy zachowały się fragmenty okładziny z białego wapienia.

Cały zespół grobowy został odnowiony jeszcze w starożytności za czasów Ramzesa II przez księcia Chaemuaseta, syna władcy. Imię Unisa zostało utrwalone wówczas stosowną inskrypcją na zewnątrz piramidy. Obecnie cały kompleks jest mocno zniszczony.

Świątynia grobowa górna znajduje się po wschodniej strony piramidy. Ozdobiona jest reliefami. Składa się z westybulu, otwartego dziedzińca z kolumnami o kapitelach palmowych, poprzecznie przebiegającym korytarzem i właściwa świątynią kultu pośmiertnego. Świątynia kultu pośmiertnego obejmuje pomieszczenie z niszami, przedsionek, salę kultu pośmiertnego i magazyny.

Zadaszona rampa ma długość 666 m i łączy świątynię górną z dolną. Ozdobiona jest reliefami, m.in. scenami przedstawiającymi składanie ofiar z egzotycznych zwierząt i scenami z życia rzemieślników. Część z tych reliefów zachowała się do czasów współczesnych.

Niezwykłe znaczenie piramidy Unisa polega na tym, że była pierwszą piramidą, w której umieszczono hieroglificzne inskrypcje, zwane obecnie Tekstami Piramid, na ścianach przedsionka i komory grobowej. Odkrywcą ich był Gaston Maspero, który jako pierwszy archeolog wszedł do wnętrza tej piramidy i który w roku 1880 odkrył owe inskrypcje w piramidzie Merenre I, a później, w 1881 r. w piramidach Teti, Unisa, Pepi I i Pepi II. Zwyczaj dekorowania ścian wewnątrz piramid władców, zapoczątkowany przez Unisa, utrzymał się do czasów VIII dynastii.

Piramida Pepiego II

Piramida Pepiego II, zwana Pepi żyje stale lub Życie Pepi trwa, to piramida zbudowana przez władcę starożytnego Egiptu Pepiego II z VI dynastii. Wraz z całym kompleksem grobowym znajduje się w południowej Sakkarze, około 5 km na południe od piramidy Dżesera, w pobliżu piramid jego dwóch poprzedników i niespełna 300 m od północno – zachodniego narożnika mastaby Szepseskafa.

Charakterystyczną cechą kompleksu Pepiego II jest wysoki stopień zachowania konstrukcji (może i dekoracji ją zdobiących.

Do tarasu świątyni dolnej prowadziły 2 rampy. Z tarasu droga pielgrzyma prowadziła przez drzwi do świątyni dolnej, ozdobionej portykiem ze scenami przedstawiającymi: przyjęcie władcy przez bogów, pokonanie wrogów, polowanie. Ze świątyni dolnej biegła długa na 400 m rampa, będąca drogą procesyjną, zdobiona scenami przedstawiającymi władcę jako triumfatora nad wrogami, a w górnej części znajdował się spis domen królewskich. Rampa dochodził do świątyni górnej obejmującej właściwą świątynię kultową i świątynię składania ofiar dla zmarłego. Dzięki dobrze zachowanym obiektom udało się zrekonstruować program ikonograficzny w świątyni składania ofiar dla zmarłego. Znajdujące się tam reliefy przedstawiały:

  • obchodzenie święta sed przez władcę;
  • zwycięstwo nad Libijczykami, którego forma przestawienia została zaczerpnięta z kompleksu Sahurego;
  • w pomieszczeniu przed sanktuarium - relief przedstawiający króla z bogami i dostojnikami;
  • w sali ofiar - władca i ponad stu wymienionych imiennie dostojników podczas składania ofiar.

Wymiary samej piramidy są identyczne jak wymiary piramid jego poprzedników z VI dynastii: Tetiego, Pepiego I i Merenre I. Bok podstawy ma długość 78,75 metrów, wysokość – 52,5 m (pierwotnie 78,5 m), kąt nachylenia – 53°13′. Została ona zbudowana z małych kamieni związanych zaprawą z mułu nilowego, a od zewnątrz pokryto ją okładziną z białego wapienia z Tury, której fragmenty zachowały się jeszcze na zachodniej ścianie piramidy

Wejście do niej znajduje się od strony północnej przez kaplicę wejściową. Od wejścia biegnie obniżający się korytarz o długości 16 m, przechodzący w przedsionek, za którym biegnie poziomy chodnik długi na 23 m. Za tym korytarzem znajduje się przedsionek komory grobowej, w którym są dwa wejścia: po jednej stronie - do komory grobowej, a po drugiej – do serdabu.

Piramida Pepiego II (jak i jego poprzedników) należy do tzw. “mówiących piramid”. Sufit komory grobowej pokrywają złote gwiazdy na niebieskim tle, a ściany korytarzy i komór pokryte są Tekstami Piramid. Wewnątrz komory grobowej znaleziono pusty, granitowy sarkofag, noszący imiona i tytuły Pepiego II, oraz pokrywę skrzyni kanopskiej, stanowiącej pozostałość wyposażenia grobowego.

Przy południowo – wschodnim narożniku piramidy właściwej umieszczona została mała piramidka kultowa o długości boku podstawy 15,75 m i kącie nachylenia 63°.

W bezpośrednim sąsiedztwie piramidy Pepiego znajdują się grobowce jego żon: od strony północnej i północno-zachodniej, piramidy Neit i Iput II, a po stronie południowo-wschodniej – Udżebten, każda z własnym kompleksem grobowym. Być może z powodu zbliżającego się końca panowania Pepi II, jego czwarta żona Anchenespepi IV nie została pochowana we własnej piramidzie, lecz w komorze odrodzenia świątyni grobowej Iput II, podobnie jak książę Ptahszepses pochowany został w kompleksie grobowym Unisa, w sarkofagu zaadoptowanym dla niego, a pochodzącym z czasów IV dynastii.

Piramida Pepiego II jest ostatnią znaną piramidą Starego Państwa i wybudowaną w kanonie Starego Państwa. Zawiera także bogate dekoracje, które udało się w znacznej mierze zrekonstruować. Uważa się, że kompleks grobowy, a w szczególności piramida Pepiego II, zostały ukończone nie później niż w 30 roku jego panowania i w związku z tym przez ponad 60 lat żadna ze znaczących budowli grobowych nie była budowana, co spowodowało znacząco długą przerwę w pracy kamieniarzy, murarzy i inżynierów. Brak praktyki niewątpliwie obniżył umiejętności niemających do wykonania żadnej “państwowej” pracy rzemieślników, co być może tłumaczy brak ogromnych kompleksów budowli w czasie Pierwszego Okresu Przejściowego.

  • John Perring - jako pierwszy prowadził prace badawcze na terenie kompleksu Pepiego II.
  • Gaston Maspero - 1881 rok - prawdziwy odkrywca i badacz wnętrz kompleksu grobowego.
  • Gustav Jequier - prowadził badania w latach 1926 – 1932.

Piramida Pepiego I

Piramida Pepiego I – piramida zbudowana przez władcę starożytnego Egiptu Pepiego I z VI dynastii na nekropoli w południowej Sakkarze.

Nazwa całego kompleksu grobowego brzmiała Men-nefer-Pepi (egip. Trwały i Piękny-jest-Pepi). Kompleks ten dał później (za XVIIII dynastii) nazwę, nieopodal położonemu miastu (”miastu przy piramidzie”), Memfis. Jest to grecka transkrypcja nazwy egipskiej Memfi.

Plan całego kompleksu grobowego nawiązywał do planów obiektów wzniesionych przez poprzedników Pepiego, szczególnie zespołu grobowego Tetiego.

Piramida pierwotnie posiadała długość boku prawie 79 m, wysokość prawie 52,5 m, a kąt nachylenia - 53°13′. Jej rdzeń składał się z 6 stopni i był zbudowany z małych bloków wapiennych spojonych glinianą zaprawą. Do budowy rdzenia użyto m.in. bloków pochodzących z kompleksu Seszseszet, matki Tetiego. Piramida była, podobnie jak i inne piramidy, pokryta okładziną z białego wapienia. Wejście do niej znajdowało się od północnej strony. Stała tu prawdopodobnie kaplica wejściowa, z której jednak nic się nie zachowało. Podziemne pomieszczenia są podobne do podobnych pomieszczeń we wcześniejszych piramidach z V i VI dynastii. Od wejścia biegnie schodzący w dół korytarz, który kończy się westybulem. Za westybulem ciągnie się poziomy korytarz, prowadzący do przedsionka, w którego wschodniej części znajduje się wejście do komory grobowej, po zachodniej zaś serdab z 3 niszami. Strop przedsionka i komory grobowej zbudowany jest z 3 warstw potężnych bloków, z których każda składa się z 16 elementów. Na suficie tych pomieszczeń wymalowane są białe gwiazdy na tle czarnego nieboskłonu.

W południowo - wschodniej części kompleksu znajdowała się niewielka piramida kultowa.

Na południe od piramidy Pepiego odkryto kompleksy grobowe żon Pepiego I.

Po raz pierwszy piramida była penetrowana przez Perringa w latach 30. XIX w., ale do podziemnych pomieszczeń piramidy wszedł jako pierwszy Gaston Maspero w 1880 r. Piramida była dokładnie badana przez francuską misje archeologiczną pod kierownictwem Lauera i Garnota, a od 1963 r. przez Leclanta i Labrousse’a.

Największym i najsłynniejszym odkryciem w kompleksie Pepiego były tzw. Teksty Piramid, znajdujące się na ścianach korytarzy, przedsionka i komory grobowej. To właśnie w piramidzie Pepiego I po raz pierwszy na nie natrafiono.

Z jego świątyni grobowej pochodzą posążki jeńców ze związanymi z tyłu rękami, stanowiące prawdziwa galerię typów etnicznych z Azji i Afryki, z którymi stykali sie starożytni Egipcjanie.

Z wyposażenia grobu zachowały się: mały krzemienny nóż, 14 fragmentów waz kanopskich z żółtego alabastru, fragmenty płótna i sandał z czerwonawego drewna, prawdopodobnie z sykomory [1]. Sarkofag władcy uległ zniszczeniu, we wnętrzu piramidy zachowały się tylko nieliczne jego fragmenty. Poza tym odkryto tam fragmenty mumii, nie jest jednak pewne, czy jest to mumia Pepiego I czy też pochodzi z jakiegoś innego, późniejszego pochówku.

Cały kompleks jest obecnie mocno zniszczony, gdyż był traktowany jako kamieniołom i źródło budulca dla późniejszych inwestycji. Z zachowanych fragmentów tekstu restauracyjnego Chaemuaseta wiemy, że jeszcze za XIX dynastii piramida była w dobrym stanie. Obecnie sama piramida ma nie więcej jak 12 m wysokości, a w jej środku znajduje się wielki krater po wybranym surowcu.

Piramida Userkafa

Piramida Userkafa – piramida zbudowana przez Userkafa, władcę starożytnego Egiptu z V dynastii.

Położona jest w północnej Sakkarze, na północny wschód od piramidy Dżesera. Leży na osi północ – południe, podobnie jak grobowce władców z III dynastii. Pierwotnie liczyła 49 m wysokości, długość jej boku wynosiła 73,3 m, a kąt nachylenia ścian 53°. Została zbudowana z olbrzymich bloków z grubsza ociosanego wapienia oraz obłożona okładziną wapienną z Tury. Wejście do niej znajduje się od strony północnej. Od wejścia prowadzi korytarz, początkowo nachylony w dół o długości 19,4 m, a następnie biegnący poziomo o długości 18,5 m z kilkoma zapadniami prowadzący do przedsionka i komory grobowej. Komora ma rozmiary 7,9 x 3,1 m, obłożona jest wapieniem z Tura i ma dwuspadowe sklepienie. Wewnątrz znajduje się bazaltowy sarkofag. Od poziomej części korytarza odchodzi połączenie do dwóch magazynów.

Na zespół grobowy składają się:

  • świątynia grobowa obejmująca trzy pomieszczenia z pozornymi wrotami leżąca po południowej stronie,
  • okrąg kultowy, położony po południowej stronie, z westybulem, dziedzińcem ofiarnym z kolumnadą, salą kolumnową, pomieszczeniem z niszami, pomieszczeniem na świętą barkę oraz małą piramidą satelitarną

Za czasów Ramzesa II piramida została odrestaurowana przez Chaemuaseta. Świątynia grobowa została zniszczona już za czasów XXVI dynastii.

Wewnątrz piramidy nie odnaleziono ciała władcy. Sama piramida znajdowała się w fatalnym stanie już w l. 20. XX wieku. Podobnie jak i inne piramidy władców V dynastii, była zrobiona niestarannie i z gorszych materiałów w porównaniu do piramid IV dynastii. Materiał z niej posłużył także w różnych okresach do budowy innych obiektów. Bloki z inskrypcjami Userkafa odnaleziono np. w zespole grobowym Amenemhata I w Liszt.

W pobliżu piramidy Userkafa spoczęła w swojej piramidzie, pierwotnie o wysokości 17 m, jego główna żona. Imienia jej nie znamy, albowiem w jej grobowcu nie zachowały sie żadne inskrypcje. Niektórzy (Kozloff) przypuszczają, że była to Bunefer, córka Szepseskafa.

Nuri

Nuri - kompleks grobowców nubijskich władców w północnym Sudanie, składający się z 74 piramid i znajdujący się w środkowym biegu Nilu, nieco poniżej IV katarakty nieopodal staroegipskiego miasta Napata leżącego na przeciwległym, zachodnim brzegu rzeki.

Kompleks grobowców Nuri jest zespołem piramid wzniesionych średnio ok. 800 lat po zbudowaniu ostatniej piramidy egipskiej.

Pierwsza piramida, powstała dla króla Taharki miała 51,75 m długość boku podstawy i 40-50 m wysokości, lecz inne były skromniejsze, posiadały 20-30 m wysokości. Grobowce zbudowane zostały z miejscowego czerwonego piaskowca. Ostatni władca pochowany w Nuri zmarł 308 n.e.

Piramida Niuserre

Piramida Niuserre – piramida zbudowana przez Niuserre, władcę starożytnego Egiptu z V dynastii, na nekropoli w Abusir.

Zbudowano ją z miejscowego wapienia przemieszanego z piaskiem i drobnymi kamieniami. Użycie tak słabych materiałów nie zapewniło trwałości konstrukcji i spowodowało, że obecnie jest ona w bardzo dużym stopniu zniszczona. Pierwotnie jej wysokość wynosiła 51 – 52 m przy długości boku 79 m i kącie nachylenia 52°. Nad przedsionkiem i komorą grobową znajduje się dwuspadowy strop, zbudowany z olbrzymich bloków wapienia o wadze do 90 ton.

Kompleks obejmuje również:

  • małą piramidę kultową przy południowo – wschodnim narożniku piramidy właściwej,
  • świątynię grobową (górną), położoną przy wschodnim brzegu piramidy właściwej,
  • rampę z drogą procesyjną,
  • świątynię dolną; rampa wraz z tą świątynią pierwotnie należała do kompleksu grobowego Neferirkare I, lecz jako obiekty niewykończone zostały przejęte przez Niuserre, który je ukończył i włączył do swojego kompleksu.

Świątynia grobowa składa się ze świątyni kultu, magazynów i przylegającego drugiego zespołu przeznaczonego na składanie ofiar pośmiertnych dla zmarłego władcy. Wejścia do tego zespołu chronił wielki lew granitowy. Najważniejsze pomieszczenie świątyni miały strop z wizerunkiem nieba. W przedsionku do niego znajdowały się na ścianach reliefy przedstawiające święto sed. Inne reliefy przedstawiały przyjęcie władcy w poczet bogów, natomiast reliefy na rampie pokazywały władcę jako pogromcę obcych krajów.

W świątyni dolnej znajdowały sie dawniej najprawdopodobniej kamienne posągi pojmanych wrogów oraz wyobrażenie bogini Sechmet karmiącej młodego króla.

Next »